El-Basîr (الْبَصِيرُ) İsminin Anlamları ve Faziletleri

Es-Semi’ isminden sonra gelen ve Allah’ın her şeyi kuşatan sıfatlarından bir diğerini ifade eden El-Basîr (الْبَصِيرُ) ismini ve derin anlamlarını inceleyelim

El-Basîr (الْبَصِيرُ)

Anlamı:

El-Basîr, “her şeyi gören, görmesi her şeyi kuşatan, gizli açık bütün varlıkları ve olayları eksiksiz ve mükemmel bir şekilde gören” demektir. Bu isim, Allah’ın görme sıfatının sonsuzluğunu, sınırsızlığını ve mükemmelliğini ifade eder. Tıpkı işitmesi gibi, O’nun görmesi de yaratılmışların sınırlı, mesafeye, ışığa, engele veya göze bağımlı görmesi gibi değildir; vasıtasız, yönsüz ve mutlak bir görmedir.

Derin Anlamları:

• Mutlak ve Sınırsız Görme: El-Basîr olan Allah’ın görmesi için karanlık veya aydınlık, gizli veya açık, yakın veya uzak olması fark etmez. Kâinattaki en küçük zerrenin hareketinden en uzak galaksideki olaylara, yerin derinliklerindeki gizliliklerden kalplerdeki niyetlere kadar her şeyi aynı anda, bütün ayrıntılarıyla ve eksiksiz olarak görür. O’nun görmesinin bir sınırı veya engeli yoktur.
• Gizli ve Açık Her Şeyi Gören: İnsanlar sadece gözlerinin algılayabildiği, ışığın yansıdığı şeyleri görebilirler. Ancak El-Basîr olan Allah, hem görünen âlemi hem de görünmeyen âlemi, hem dışı hem de içi görür. Karanlık bir gecede, kara bir taşın üzerindeki kara bir karıncayı dahi görür ve bilir. Kalplerdeki niyetleri, gizli planları ve henüz gerçekleşmemiş olayları dahi görür.
• Kullarının Hallerini Gören: Bu ismin kullar açısından önemli bir tecellisi, Allah’ın her an kullarının durumlarını, yaptıklarını, ihtiyaçlarını ve sıkıntılarını görmesidir. Hiç kimse O’nun gözetiminden uzak kalamaz. Bu durum, hem bir güvence (ihtiyaçlarımızın ve mazlumiyetimizin görüldüğü) hem de bir sorumluluk (yaptığımız her şeyin görüldüğü) bilinci verir.
• Şahitlik ve Hesap Sorma: Allah’ın her şeyi görmesi, aynı zamanda O’nun her şeye şahit olduğunun ve hesap gününde her şeyin ortaya konulacağının bir delilidir. Yapılan her fiil, işlenen her günah, gizlenen her kötülük O’nun tarafından görülmektedir. Bu, kişiyi davranışlarında daha dikkatli ve Allah’ın rızasına uygun hareket etmeye teşvik eder.
• Yaratılmışların Görmesinden Farklılık: Allah’ın görmesi, göz gibi bir organa, ışığa veya bir aracıya muhtaç değildir. O’nun görmesi, zâtına mahsus, keyfiyetini bilemeyeceğimiz mutlak ve mükemmel bir sıfattır.
• Hikmetle Gören ve Gözeten: El-Basîr olan Allah, sadece görmekle kalmaz, gördüklerini sonsuz hikmetiyle değerlendirir ve ona göre hükmeder, yönetir ve gözetir. Kâinattaki düzen ve kullarının işlerindeki ilahi müdahaleler, O’nun Basîr sıfatının hikmetli tecellileridir.

Kısacası, El-Basîr ismi, Allah’ın her şeyi, her olayı, her niyeti eksiksiz, sınırsız ve mükemmel bir şekilde gördüğünü ifade eder. Es-Semi’ ismiyle birlikte düşünüldüğünde, Allah’ın kâinatı ve kullarını hem işiterek hem de görerek tam bir kontrol ve gözetim altında tuttuğu anlaşılır. Bu ismi tefekkür etmek, Allah’ın her an bizi gördüğü bilinciyle O’na karşı bir haya ve sorumluluk duygusu geliştirir. Yalnız kaldığımızda bile O’nun bizi gördüğünü bilmek, bizi kötülüklerden alıkoyar ve iyiliğe yöneltir. Aynı zamanda, sıkıntılarımızın ve dualarımızın O’nun tarafından görüldüğünü bilmek, kalbimize bir huzur ve teslimiyet verir.