5.) Şedde, Tenvin ve Elif-Lam Takısı (Şemsi ve Kameri Harfler)

Önceki adımlarda harfleri, birleşmeleri ve temel uzatma kuralını (med) öğrendik. Artık Kur’an okumada sıkça karşımıza çıkan ve okuyuşu doğrudan etkileyen üç önemli konuyu daha öğrenmenin zamanı geldi: Şedde, Tenvin ve “Elif-Lam” (ال) takısının okunuşu.

Bu aşama, kelimeleri doğru ve akıcı bir şekilde okuyabilmek için temel tecvid bilgilerini tamamlamamıza yardımcı olacaktır.

Aşama 4: Şedde, Tenvin ve Elif-Lam Takısı (Şemsi ve Kameri Harfler)

1. Şedde (ــّـ)

Şedde, üzerine konulduğu harfi iki kez okutan bir işarettir. İlk okunuş cezimli (sakin), ikinci okunuş ise harfin kendi harekesiyledir. Kısacası harfi “şiddetlendirir” veya vurgulu okutur.

Uygulama: Şeddeli bir harf gördüğünüzde, o harfi önce bir önceki harfe bağlayın, sonra duraksamadan kendi harekesiyle tekrar seslendirin.

2. Tenvin (Çift Harekeler)

Tenvin, sadece kelimelerin sonunda bulunan ve kelimenin sonuna “n” sesi ekleyen çift harekelerdir.

Not: İki üstün (ــًـ), genellikle kendisinden sonra destek olarak bir “elif (ا)” harfi ile birlikte gelir (Örnek: كِتَابًا), ancak bu elif okunmaz.

3. Elif-Lam (ال) Takısı: Şemsi ve Kameri Harfler

Arapçada bir kelimeyi belirli yapmak için başına “ال” (Elif-Lam) takısı getirilir (İngilizcedeki “the” gibi). Bu takıdaki “Lam” harfinin okunup okunmaması, kendisinden sonra gelen harfe bağlıdır. Bu kurala göre harfler iki gruba ayrılır:

A) Kameri Harfler (Ay Harfleri) – “Lam” okunur. Eğer “ال” takısından sonra bu gruptaki bir harf gelirse, “Lam” harfi cezimli (لْ) olarak net bir şekilde okunur.

• Kameri Harfler: ا, ب, ج, ح, خ, ع, غ, ف, ق, ك, م, و, ه, ي
• Örnek: “Ay” anlamına gelen قَمَرٌ (Kamerun) kelimesinin başına “ال” geldiğinde الْقَمَرُ (el-Kameru) şeklinde okunur. Lam sesi nettir.
• Diğer Örnekler: الْكِتَابُ (el-Kitâbu), الْبَيْتُ (el-Beytu)

B) Şemsi Harfler (Güneş Harfleri) – “Lam” okunmaz. Eğer “ال” takısından sonra bu gruptaki bir harf gelirse, “Lam” harfi okunmaz; bunun yerine “Lam”dan sonraki Şemsi harf şeddeli (ــّـ) olarak okunur.

• Şemsi Harfler: ت, ث, د, ذ, ر, ز, س, ش, ص, ض, ط, ظ, ل, ن
• Örnek: “Güneş” anlamına gelen شَمْسٌ (Şemsun) kelimesinin başına “ال” geldiğinde الشَّمْسُ (eş-Şemsu) şeklinde okunur. Lam sesi okunmaz, Şın harfi şeddelenir.
• Diğer Örnekler: الرَّحْمٰنُ (er-Rahmânu), النَّاسُ (en-Nâsu)

Bu üç konuyu öğrendikten sonra öğrenciniz, Kur’an-ı Kerim’de karşılaştığı kelimelerin çok büyük bir bölümünü doğru hareke ve telaffuz ile okuyabilecek temel donanıma sahip olacaktır.

Bu kuralların tamamını içeren kısa ayetler veya kelime grupları üzerinde bol bol okuma pratiği yapmak olabilir.