El-Hakem (الْحَكَمُ) İsminin Anlamları ve Faziletleri

El-Basîr isminden sonra gelen ve Allah’ın mutlak adalet ve hikmetini ifade eden El-Hakem (الْحَكَمُ) ismini ve derin anlamlarını inceleyelim

El-Hakem (الْحَكَمُ)

Anlamı:

El-Hakem, “mutlak hüküm sahibi olan, hikmetle hükmeden, son ve kesin kararı veren, haklıyı haksızdan ayıran, adaletle karar veren” demektir. Bu isim, Allah’ın hem kâinattaki her şeyi yöneten kanunları (tekvinî hükümler) koyduğunu hem de insanlar için doğruyu yanlışı ayıran kuralları (teşriî hükümler) bildirdiğini ve nihayetinde herkes hakkında mutlak adaletle son hükmü verecek yegâne merci olduğunu ifade eder.

Derin Anlamları:

• Mutlak Hüküm Sahibi: Kâinatta geçerli olan tüm fiziksel, kimyasal, biyolojik yasalar Allah’ın koyduğu hükümlerdir ve her şey bu hükümlere göre işler. Aynı şekilde, insanlar için gönderdiği dinler ve kutsal kitaplar da O’nun hükümlerini içerir. Hüküm koyma yetkisi yalnızca O’na aittir ve O’nun hükmü her şeyin üzerindedir.
• Hikmetle Hükmeden: El-Hakem olan Allah’ın her hükmünde sonsuz bir hikmet vardır. O’nun emirleri, yasakları, yarattığı kanunlar ve verdiği kararlar asla boş ve anlamsız değildir. Her bir hüküm, varlıkların ve özellikle insanın maslahatına (yararına) ve kâinattaki genel düzene en uygun olandır. Bazen bu hikmeti hemen kavrayamasak da, O’nun Hakem olduğuna iman etmek, hükümlerine teslim olmayı gerektirir.
• Haklıyı Haksızdan Ayıran: Allah, insanlar arasındaki anlaşmazlıklarda ve ihtilaflarda haklıyı haksızdan ayıran, doğruyu yanlıştan ayırt edendir. O’nun hükümleri ve bildirdiği ölçüler, adaletin temelini oluşturur. Dünyada adalet tam olarak tecelli etmese bile, ahirette El-Hakem olan Allah, mutlak adaletiyle nihai kararı verecek, hiç kimseye zerre kadar haksızlık yapılmayacaktır.
• Son ve Kesin Kararı Veren: Dünyadaki mahkemelerin kararları bozulabilir, değiştirilebilir veya hatalı olabilir. Ancak El-Hakem olan Allah’ın verdiği hüküm nihaidir, kesindir ve asla değişmez. O’nun kararına itiraz edecek veya onu bozabilecek hiçbir merci yoktur. Mahşer gününde verilecek olan hüküm, herkes için bağlayıcı ve son söz olacaktır.
• Kanun Koyucu ve Yargıç: El-Hakem ismi, Allah’ın hem kanun koyucu (şâri’) hem de bu kanunlara göre hüküm veren yargıç (hâkim) olduğunu bir arada ifade eder. O, en adil kanunları koyan ve bu kanunlara göre en adil şekilde hükmedendir.
• Anlaşmazlıkları Çözen: İnsanlar arasında çıkan her türlü anlaşmazlığın gerçek çözümü ve adil hükmü Allah katındadır. O’nun kitabına ve Resulünün sünnetine başvurmak, anlaşmazlıkların çözümünde Hakem olan Allah’ın hükmüne razı olmak anlamına gelir.

Kısacası, El-Hakem ismi, Allah’ın mutlak hükümranlığını, hükümlerindeki sonsuz hikmeti, hak ile batılı ayırma ve adaletle karar verme gücünü, nihai ve kesin hükmü veren tek merci olduğunu ifade eder. Bu ismi tefekkür etmek, Allah’ın koyduğu hükümlere (gerek kâinat kanunlarına gerekse dini emirlere) teslimiyet göstermenin önemini kavratır. O’nun adaletine sarsılmaz bir güven duymamızı sağlar. Anlaşmazlıklarda O’nun hükmünü aramaya yöneltir ve ahiretteki mutlak adaletin tecelli edeceğine olan inancımızı pekiştirir.