El-Mukaddim (الْمُقَدِّمُ) İsminin Anlamları ve Faziletleri

El-Muktedir isminden sonra gelen ve Allah’ın dilediğini öne geçirme gücünü ifade eden El-Mukaddim (الْمُقَدِّمُ) ismini ve derin anlamlarını inceleyelim:

El-Mukaddim (الْمُقَدِّمُ)

Anlamı:

El-Mukaddim, “dilediğini öne geçiren, ileri alan, öncelik veren, takdim eden” demektir. Bu isim, Allah’ın, varlıklar arasında veya olayların gerçekleşmesinde dilediğini dilediği şekilde öne alma, ona öncelik tanıma, onu ileri bir mertebeye veya zamana yerleştirme gücüne sahip olduğunu ifade eder. Bu öne geçirme, hem yaratılış düzeninde hem mertebelerde hem de zamanda olabilir. Genellikle kendisinden sonra gelen “El-Muahhir” (geri bırakan, erteleyen) ismiyle birlikte düşünülür.

Derin Anlamları:

• Dilediğini Öne Alan: El-Mukaddim olan Allah, hikmeti gereği bazı varlıkları diğerlerinden önce yaratmış, bazı olayların daha önce gerçekleşmesini takdir etmiş, bazı kullarına diğerlerinden daha üstün mertebeler veya nimetler vermiştir. Peygamberleri diğer insanlardan, bazı zamanları (Kadir gecesi gibi) diğer zamanlardan, bazı mekânları (Kâbe gibi) diğer mekânlardan üstün kılması O’nun Mukaddim sıfatının tecellisidir.
• Mertebelerde Öne Geçiren: Allah, dilediği kullarını iman, takva, ilim veya salih amelleri sebebiyle manevi mertebelerde öne geçirir, onları kendine yakınlaştırır. Aynı şekilde, dünyevi makam ve mevkilerde de dilediğini öne çıkarabilir.
• Zamanda Öne Alan: Bazı olayların veya hükümlerin gerçekleşmesini öne alan, takdim eden O’dur. Ecelleri, rızıkları veya belirli olayların vuku bulma zamanını O belirler ve dilediğini öne alabilir.
• Hayırda Öne Geçiren: Allah, kullarını hayırlı işlerde yarışmaya ve öne geçmeye teşvik eder ve bu yolda gayret edenlere yardım eder, onları başarıya ulaştırır. Dilediği kullarına hayrı önce nasip eden O’dur.
• Sebep ve Sonuçları Düzenleyen: Kâinattaki sebep-sonuç ilişkisinde hangi sebebin hangi sonucu doğuracağını ve hangisinin önce geleceğini takdir eden ve düzenleyen O’dur.
• El-Muahhir ile Birlikte Hikmet: El-Mukaddim ismi, zıttı olan El-Muahhir (geri bırakan, erteleyen) ismiyle birlikte Allah’ın mutlak iradesini, hikmetini ve her şey üzerindeki tasarrufunu gösterir. O, dilediğini öne alır, dilediğini geri bırakır. Bu öne alma veya geri bırakmada asla zulüm yoktur; her birinde sayısız hikmetler, imtihanlar ve adalet tecellileri vardır. Neden bazı şeylerin önde, bazılarının geride olduğunun tam hikmetini ancak O bilir.

Kısacası, El-Mukaddim ismi, Allah’ın varlıklar, olaylar veya mertebeler arasında dilediğini öne geçiren, ileri alan ve ona öncelik veren olduğunu ifade eder. Bu ismi tefekkür etmek, kâinattaki ve hayattaki sıralamanın, önceliklerin ve mertebelerin Allah’ın takdiri ve hikmetiyle olduğunu anlamamızı sağlar. Başkalarının bizden önde olması veya bizim bazılarından önde olmamız durumunda kıskançlık veya kibir yerine, Allah’ın takdirine razı olmayı ve kendi kulluk görevimize odaklanmayı öğretir. Hayırlı işlerde öne geçmek için gayret etmemiz gerektiğini hatırlatır.