El-Kebîr (الْكَبِيرُ) İsminin Anlamları ve Faziletleri

El-Aliyy isminden sonra gelen ve yine Allah’ın büyüklüğünü ifade eden El-Kebîr (الْكَبِيرُ) ismini ve derin anlamlarını inceleyelim

El-Kebîr (الْكَبِيرُ)

Anlamı:

El-Kebîr, “pek büyük olan; zâtının ve sıfatlarının mahiyeti kavranamayacak kadar ulu olan; büyüklükte kendisinden daha büyüğü düşünülemeyen, her şeyden büyük” demektir. Bu isim, Allah’ın zâtının, sıfatlarının ve şanının sonsuz büyüklüğünü, O’nun yanında her şeyin küçük kaldığını ifade eder. El-Azîm ve El-Aliyy isimleriyle yakın anlamlı olmakla birlikte, El-Kebîr daha çok zâtî büyüklüğü, yani O’nun özündeki ve mahiyetindeki akıl almaz büyüklüğü vurgular.

Derin Anlamları:

• Zâtî Büyüklük: El-Kebîr ismi, Allah’ın zâtının kendisinin en büyük olduğunu belirtir. Bu büyüklük, fiziksel bir büyüklük değil, O’nun varlığının, özünün ve mahiyetinin tasavvur edilemez derecede ulu olmasıdır. Yaratılmışların büyüklük ölçüleri O’nun için geçerli değildir.
• Sıfatlarında Büyüklük: Allah’ın ilmi, kudreti, rahmeti, hikmeti gibi tüm sıfatları da en büyük ve en kâmil derecededir. O’nun ilminin yanında bütün bilgiler, O’nun kudretinin yanında bütün güçler, O’nun rahmetinin yanında bütün merhametler hiç kalır. Sıfatlarının büyüklüğü de kavrayışımızın ötesindedir.
• Her Şeyden Büyük: Kâinatta büyüklüğünü hayal edebileceğimiz veya bildiğimiz her ne varsa (dağlar, denizler, gezegenler, yıldızlar, galaksiler), hepsi El-Kebîr olan Allah’ın kudreti ve büyüklüğü yanında son derece küçüktür. O, yarattığı her şeyden ve bizim tasavvur edebileceğimiz her kavramdan daha büyüktür.
• Tekbir’in Anlamı: Namaza başlarken ve namaz içindeki intikallerde söylediğimiz “Allahu Ekber” ifadesi, “Allah en büyüktür” anlamına gelir ve doğrudan Allah’ın Kebîr sıfatına işaret eder. Bu ifadeyle, kul her türlü dünyevi düşünceyi, meşgaleyi ve büyüklük vehmini bir kenara bırakıp, yalnızca en büyük olan Allah’ın huzurunda olduğunu ikrar eder.
• Şanının Yüceliği: El-Kebîr olan Allah’ın şanı pek yücedir. O’nun büyüklüğü ve ululuğu, O’na en büyük saygı ve tazimi göstermeyi gerektirir. O’nun isimlerini anarken, O’na ibadet ederken bu büyüklüğü düşünmek gerekir.
• Ortaktan ve Benzerden Münezzeh Olma: Allah’ın en büyük olması, O’nun hiçbir şekilde bir ortağı, dengi veya benzeri olamayacağını da ifade eder. Büyüklükte eşsiz olan O’dur.

Kısacası, El-Kebîr ismi, Allah’ın zâtında, sıfatlarında ve şanında mutlak ve eşsiz bir büyüklüğe sahip olduğunu, O’nun yanında her şeyin küçük kaldığını ve büyüklüğünün idrak sınırlarını aştığını ifade eder. Bu ismi tefekkür etmek, Allah’ın azametini ve ululuğunu daha derinden hissetmemizi sağlar. “Allahu Ekber” demenin manasını kavramamıza, O’nun dışındaki her şeyi küçük görmemize ve yalnızca O’nun büyüklüğü önünde eğilmemize vesile olur. O’na karşı derin bir huşu ve saygı duymamızı sağlar.