Ed-Dârr (الضَّارُّ) İsminin Anlamları ve Faziletleri

El-Mâni’ isminden sonra gelen ve genellikle zıttı olan En-Nâfi’ ismiyle birlikte anılan Ed-Dârr (الضَّارُّ) ismini ve derin anlamlarını inceleyelim:

Ed-Dârr (الضَّارُّ)

Anlamı:

Ed-Dârr, “Hikmeti gereği elem ve zarar verici şeyleri yaratan, dilediğine zarar dokunduran, hüsrana uğratan” demektir. Bu isim, Allah’ın, imtihan, ceza, uyarı veya başka bir hikmete binaen, dilediği kullarına veya varlıklara zarar, sıkıntı, hastalık, musibet gibi durumları takdir etme ve yaratma gücüne sahip olduğunu ifade eder. Ancak bu, Allah’ın mutlak anlamda şer yarattığı veya zulmettiği anlamına gelmez. O’nun her fiilinde adalet ve hikmet vardır.

Derin Anlamları:

• Hikmet Gereği Zarar Veren: Ed-Dârr olan Allah’ın zarar vermesi veya zarar verici şeyleri yaratması asla keyfi veya kötü niyetli değildir. Her zaman bir hikmete, bir sebebe veya daha büyük bir hayra yönelik olabilir. Bu, bir imtihan (sabredenlerin ortaya çıkması için), bir günahlara kefaret, bir uyarı (gafletten uyanmak için) veya ilahi adaletin bir tecellisi (zalimlerin cezalandırılması) olabilir.
• Zararın Yaratıcısı: Kâinatta meydana gelen her şey gibi, zarar, hastalık, acı ve musibetler de Allah’ın yaratmasıyladır. Ancak bu, Allah’ın bu şeylerden razı olduğu anlamına gelmez. O, şerri yaratır ama şerre razı olmaz. İnsan iradesiyle seçtiği kötülüklerin sonucunda veya ilahi bir imtihan gereği bu tür durumlar meydana gelebilir.
• En-Nâfi’ ile Birlikte Denge: Ed-Dârr ismi, genellikle zıttı olan En-Nâfi’ (fayda veren, menfaat sağlayan) ismiyle birlikte düşünülür. Allah, hem zarar verme hem de fayda verme kudretine sahiptir. Hayır da şer de, fayda da zarar da O’nun izni ve yaratmasıyladır. Bu, O’nun her şey üzerindeki mutlak kudretini ve kâinattaki zıtlıkların O’nun iradesiyle var olduğunu gösterir.
• Kulların İmtihanı: Başa gelen zararlar ve sıkıntılar, kulların sabrını, tevekkülünü, imanını ve Allah’a olan bağlılığını ölçmek için birer imtihan vesilesidir. Bu durumlarda isyan etmeyip sabreden ve Allah’a sığınanlar, büyük mükâfatlara nail olurlar.
• Zarardan Korunmak İçin Sığınılacak Merci: Mademki zararı yaratan ve takdir eden O’dur, o halde her türlü zarardan, şerden ve musibetten korunmak için sığınılacak tek merci de yine O’dur. Dualarla, sadakalarla ve salih amellerle O’ndan koruma talep edilir.
• Adaletin Bir Parçası: Bazen zarar, işlenen günahların veya yapılan haksızlıkların bir karşılığı olarak tecelli edebilir. Bu da Allah’ın adaletinin (El-Adl, El-Muksit) bir parçasıdır.

Kısacası, Ed-Dârr ismi, Allah’ın hikmeti gereği elem ve zarar verici şeyleri yaratma ve dilediğine zarar dokundurma kudretine sahip olduğunu ifade eder. Ancak bu, O’nun şerri sevdiği veya zulmettiği anlamına gelmez. Her fiilinde sayısız hikmetler, imtihanlar ve adalet tecellileri vardır. Bu ismi En-Nâfi’ ismiyle birlikte tefekkür etmek, hayır ve şerrin Allah’tan olduğunu bilerek O’na tam bir teslimiyet göstermeyi, başa gelen sıkıntılarda sabretmeyi ve her durumda O’nun rahmetine sığınmayı öğretir.