El-Muksit (الْمُقْسِطُ) İsminin Anlamları ve Faziletleri

Zü’l-Celâli ve’l-İkrâm isminden sonra gelen ve Allah’ın adaletinin bir başka yönünü ifade eden El-Muksit (الْمُقْسِطُ) ismini ve derin anlamlarını inceleyelim:

El-Muksit (الْمُقْسِطُ)

Anlamı:

El-Muksit, “Adaletle hükmeden, hakkaniyetle davranan, her işi birbirine uygun, denk ve yerli yerince yapan, mazlumun hakkını zalimden alan, adil paylaştıran” demektir. Bu isim, Allah’ın bütün işlerinde, hükümlerinde ve yarattıklarına olan muamelesinde tam bir adalet ve hakkaniyetle hareket ettiğini ifade eder. El-Adl ismi gibi adaleti vurgulamakla birlikte, El-Muksit ismi özellikle hakkaniyeti, dengeli paylaştırmayı ve mazlumun hakkını alıp adaleti pratik olarak tesis etmeyi daha fazla öne çıkarabilir.

Derin Anlamları:

• Adalet ve Hakkaniyetle Davranan: El-Muksit olan Allah, bütün fiillerinde ve hükümlerinde adalet ve hakkaniyetten ayrılmaz. Hiç kimseye zerre kadar haksızlık yapmaz, taraf tutmaz. Her şeyi tam bir denge ve ölçü içinde yapar.
• Her İşi Denk ve Uygun Yapan: O, yarattığı her şeyi birbiriyle uyumlu, denk ve yerli yerinde yapar. Kâinattaki düzen, varlıklar arasındaki ilişkiler ve her bir parçanın bütün içindeki yeri, O’nun Muksit sıfatının bir tecellisidir. Her şeye hakkını ve layık olduğu konumu verir.
• Mazlumun Hakkını Zalimden Alan: El-Muksit ismi, Allah’ın adaleti sadece teorik olarak değil, pratik olarak da tesis ettiğini gösterir. O, mazlumların (haksızlığa uğrayanların) hakkını zalimlerden alır. Dünyada ve ahirette mutlak adalet tecelli eder hak ettiğini alır. O, zalimin zulmünü karşılıksız bırakmaz.
• Adil Paylaştıran: Allah, nimetleri ve sorumlulukları kulları arasında adaletle paylaştırır. Bu paylaştırmada her zaman bir hikmet ve denge vardır. Kimseye taşıyamayacağı yükü yüklemez ve herkese kendi durumuna göre muamele eder.
• El-Adl ile İlişki: El-Muksit ve El-Adl isimleri Allah’ın adaletini ifade eder. El-Adl, adaletin kendisi olmayı, asla zulmetmemeyi daha genel bir anlamda vurgularken; El-Muksit, bu adaleti fiiliyata dökerek hakkaniyetle paylaştırmayı, dengeyi kurmayı ve özellikle mazlumun hakkını almayı daha belirgin bir şekilde ifade edebilir. Her ikisi de Allah’ın mutlak adaletini farklı yönleriyle anlatır.
• Kıst (Kıstas) ve Ölçü: “Kıst” kökü, ölçü, terazi, adil pay anlamına gelir. El-Muksit, her şeyi bir ölçüye göre yapan, adil ölçüler koyan ve bu ölçülere göre davranandır.

Kısacası, El-Muksit ismi, Allah’ın her işinde ve hükmünde mutlak adalet ve hakkaniyetle davrandığını, her şeyi denk ve uygun yaptığını, mazlumun hakkını zalimden aldığını ve adil bir şekilde paylaştırdığını ifade eder. Bu ismi tefekkür etmek, Allah’ın adaletine olan güvenimizi pekiştirir. O’nun her işinde bir denge ve hakkaniyet olduğuna inanmamızı sağlar. Haksızlığa uğradığımızda O’nun adaletine sığınmamız gerektiğini hatırlatır ve bizi de kendi ilişkilerimizde adil ve hakkaniyetli olmaya teşvik eder.