Göklerin, Yerin ve İçindekilerin Mülkü Yalnızca Allah’ındır

Kur’an-ı Kerim, Mâide Suresi, 120. Ayet-i Kerimede Anlatılmak İstenenler

Giriş Paragrafı

Mâide Suresi’nin son ayeti olan 120. ayet-i kerime, surenin tamamında yer alan bütün emirler, yasaklar, hükümler, peygamber kıssaları (Hz. İsa’nın sofrası ve sorgulaması gibi) ve Kıyamet Günü müjdelerinin (sadıkların kurtuluşu) nihaî dayanağını ilan eder. Bu ayet, Allah’ın mutlak hükümranlığını (Mülk) ve sonsuz kudretini (Kudret) birleştirerek surenin güçlü bir şekilde kapanmasını sağlar. Allah Teâlâ buyurur: “Göklerin, yerin ve bunlarda bulunan her şeyin mülkü (hükümranlığı) Allah’ındır. O, her şeye kadirdir.” Bu kapanış, bütün yasaların ve yargılamaların, gökleri ve yeri yaratan, onlara sahip olan ve her şeyi yapmaya gücü yeten bir varlıktan geldiğini vurgular. Bu, aynı zamanda insanın, hükümlere ve Kıyamet Günü’ne inanması için gereken en büyük delil olan Allah’ın Mülk ve Kudret sıfatlarını hatırlatır.

Ayet-i Kerime

Arapça Okunuşu: لِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ وَمَا ف۪يهِنَّؕ وَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَد۪يرٌ

Elmalılı Hamdi Yazır Meali: Göklerin, yerin ve bunlarda bulunan her şeyin mülkü (hükümranlığı) Allah’ındır. O, her şeye kadirdir.

Türkçe Okunuşu: Lillâhi mulkus semâvâti vel ardı ve mâ fîhinn(fîhinne), ve huve alâ kulli şey’in kadîr(kadîrun).

Dua

Ayetin ruhu, Allah’ın mutlak mülkiyetini ikrar etmeyi, O’nun sonsuz kudretine sığınmayı ve bütün varlıkların üzerindeki hükümranlığını kabul etmeyi içerir.

• Mülk İkrarı Duası: “Ya Rabbi! Göklerin, yerin ve bunlarda bulunan her şeyin mülkü yalnızca Senin olduğuna iman ediyoruz. Senin Mülk ve Saltanatın karşısında bizim acizliğimizi ve kulluğumuzu idrak etmeyi nasip et.”

• Kudrete Sığınma Duası: “Ey her şeye gücü yeten (Kadîr) Rabbimiz! Bize güç yetiremeyeceğimiz yükler yükleme. Bizi hayırda muvaffak kılacak ve kötülüklerden koruyacak kudreti Senden diliyoruz. Senin kudretinle, bizi hem dünya hem ahiret sıkıntılarından kurtar.”

Hadisler ve Sahabe Uygulamaları

Bu ayet, İslami inancın temel taşları olan Mülk ve Kudret sıfatlarını vurgular.

• Mülkün Tek Sahibi: Peygamber Efendimiz (s.a.v) gece namazına kalktığında okuduğu bir duada şöyle buyurmuştur: “Allah’ım! Bütün hamdler Sana mahsustur. Sen göklerin, yerin ve onlardakilerin hükümranısın (kayyûmu)….” (Buhârî, Teheccüd, 1). Bu hadis, ayetin anlamını pekiştirir ve göklerin ve yerin mülkünün Allah’a ait olduğunu itiraf etmenin ibadetin özü olduğunu gösterir.

• Kadîr İsminin Önemi: Sahabe, hayatlarındaki zorluklar ve çaresizlikler karşısında daima Allah’ın “Kadîr” (Her şeye gücü yeten) ismine sığınmıştır. Bu isim, imkânsız görünen şeylerin dahi Allah için kolay olduğunu bilme inancını kuvvetlendirir.

İcma

İslam alimleri, Kur’an surelerinin genellikle Tevhid veya Allah’ın isim ve sıfatlarının yüceliğini ilan eden ayetlerle bitirilmesinin, inanç sisteminin temelini sağlamlaştırma amacını taşıdığı konusunda icma etmişlerdir. Bu ayet de, Mâide Suresi’nin bütün hükümlerinin temelinin, Allah’ın mutlak mülkiyetine ve kudretine dayandığını teyit eder.

Sünnet-i Seniyye

Peygamber Efendimiz (s.a.v), Allah’ın Mülk ve Kudret sıfatlarını sürekli anarak, kullukta tevazuu ve teslimiyeti öğretmiştir.

• Namaz Sonrası Tesbih: Namazlardan sonra okunan ve Allah’ın yüceliğini ifade eden tesbihler, bu ayetin ruhunu yansıtır.

• Tevazu: Allah’ın Mülkünün büyüklüğünü idrak etmek, insanı gurur ve kibirden uzaklaştırır. İnsan, kendi sahip olduğu her şeyin geçici olduğunu ve asıl sahibinin Allah olduğunu bilir.

Ayetten Çıkarılacak Dersler ve Hikmetler

• Surenin Kapanışının Gücü: Bu ayet, Mâide Suresi’ndeki hükümlerin (helaller, haramlar, cezalar) neden uygulanması gerektiğini açıklar: Çünkü bu emirler, mülkün tek sahibi olan Zât tarafından verilmiştir. Bir mülkün sahibi, mülkünde dilediği gibi hükmetme hakkına sahiptir.

• Mülk ve Kudret İlişkisi: Bir şeyi yaratmak (Kudret), ona sahip olmayı (Mülk) gerektirir. Allah, her şeyi yaratmıştır ve dolayısıyla her şeye hükmeder. Bu, Tevhid inancının temel direğidir.

• Gök, Yer ve Arasındakiler: “Göklerin, yerin ve bunlarda bulunan her şeyin” ifadesi, Allah’ın hükümranlığının atomdan galaksilere, Hz. İsa’nın sofrasından Kıyamet Günü’ne kadar her şeyi kapsadığını gösterir. Hiçbir şey O’nun tasarrufunun dışına çıkamaz.

• Kudretin Mutlaklığı: Allah’ın “her şeye kadir” olması, vaat ettiği mükafatın (Cennet) ve uyardığı cezanın (Cehennem) kesinlikle gerçekleşeceğine dair en büyük teminattır.

Önceki ve Sonraki Ayetlerle Bağlantısı

• Önceki Ayet (Mâide 119): Sadıklara sadakatlerinin fayda vereceği Cennetler ve Allah’ın Rızası müjdelenmişti. Bu 120. ayet, o ebedi müjdeyi veren ve o Cenneti yaratanın, mutlak mülk ve kudret sahibi Allah olduğunu ilan ederek, müjdenin kaynağının gücünü ve kesinliğini vurgular.

• Surenin Kapanışı: Bu ayet, Mâide Suresi’nin son ayeti olup, bir sonraki sure olan En’âm Suresi’ne geçişi sağlar. En’âm Suresi de yine Tevhid, Risalet ve Vahiy konularıyla başlar ve Mâide’deki konuların temellerini pekiştirir.

Özet

Mâide Suresi’nin son ayeti olan 120. ayet, sure boyunca anlatılan bütün dini ve hukuki esasların temelini özetler. Ayet, “Göklerin, yerin ve bunlarda bulunan her şeyin mülkü ve hükümranlığı yalnızca Allah’ındır” diyerek, O’nun mutlak sahip ve yönetici olduğunu ilan eder. Cümle, “O, her şeye kadirdir” teyidi ile bitirilerek, Allah’ın mutlak kudretinin sonsuzluğunu vurgular. Bu, Mâide Suresi’ne güçlü bir Tevhid mührü vuran nihaî hükümdür.

İniş Tarihi ve Nüzul Ortamı

Medine döneminin sonlarında inen sure, bu ayetle, Müslüman cemaatinin sadece dini hükümlere değil, aynı zamanda Allah’ın mutlak hükümranlığına da iman etmesi gerektiğini beyan eder. Bu, ümmetin son ve en kapsamlı şeriat hükümlerine olan bağlılığını pekiştirir.