930 Yıllık Ömür: Hz. Adem Geleceği Gördü mü? – (26. Bölüm)
Allahümme salli alâ seyyidinâ Muhammedin ve alâ âli seyyidinâ nebiyyinâ Muhammedini'n-nebiyyi'il-ümmiyyi ve alâ âlihî ve sahbihî ve sellim
1.) Ayetin Arapça Metni
وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِن بَنِي آدَمَ مِن ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ ۖ قَالُواْ بَلَى
(Araf Suresi, 172. Ayet)
2.) Ayetin Türkçe Meali
Hani Rabbin, Adem oğullarının bellerinden (sırtlarından) zürriyetlerini alıp çıkarmış ve onları kendilerine şahit tutarak, “Ben sizin Rabbiniz değil miyim?” (diye buyurmuştu). Onlar da “Evet (Rabbimizsin), şahit olduk” demişlerdi.
3.) Ayetin Detaylı Tefsiri ve Sohbeti
Hz. Adem (a.s.) yeryüzünde uzun bir ömür sürdü. Peki, bu süre zarfında sadece kendi çocuklarını mı gördü, yoksa kıyamete kadar gelecek olan torunlarından haberdar mıydı?
Ayet-i kerimede geçen ve İslam literatüründe “Kâlû Belâ” veya “Elest Bezmi” olarak bilinen olayda; Allah Teâlâ, Hz. Adem’in sırtından (zürriyetinden) kıyamete kadar gelecek tüm insanları “zerreler” (karıncalar/atomlar) misali çıkarmış ve onlara hitap etmiştir. Hz. Adem, o gün bütün çocuklarını, peygamberleri, alimleri ve zalimleri bir arada görmüştür.
Parlayan Bir Nur: Hz. Davut (a.s.) Tirmizi’de geçen meşhur bir hadis-i şerife göre; Hz. Adem bu ruhlar alemine bakarken, içlerinden birinin nurunun çok parlak olduğunu gördü ve sordu: “Ya Rabbi! Bu kimdir?” Allah Teâlâ buyurdu: “Bu senin zürriyetinden, ahir zamanda gelecek olan dnn Davut’tur.” Hz. Adem sordu: “Onun ömrü ne kadardır?” Allah buyurdu: “60 yıldır.”
Ömürden Ömür Vermek Hz. Adem, bu parlak yüzlü peygamberin ömrünü az buldu ve o eşsiz babalık şefkatiyle dedi ki: “Ya Rabbi! Benim ömrümden 40 yılı ona ekle, ömrü 100 yıla tamamlansın.” Allah (c.c.) bu dileği kabul etti ve Hz. Adem’in 1000 yıl olan ömrü 960 yıla indi; Hz. Davut’un ömrü ise 100 yıl oldu.
Ölüm Meleği ile Diyalog ve Unutkanlık Vakit tamam olup Hz. Adem 960 yaşına geldiğinde, Ölüm Meleği (Azrail a.s.) canını almaya geldi. Hz. Adem şaşırdı: “Benim daha 40 yılım var! Bana 1000 yıl ömür verilmişti.” Melek hatırlattı: “O 40 yılı dnn Davut’a hibe etmedin mi?” Ancak Hz. Adem, aradan geçen uzun asırların etkisiyle bunu unuttu (veya inkar etti). Peygamber Efendimiz (s.a.v.) bu olayı anlatırken şöyle buyurmuştur: “Adem unuttu, zürriyeti de unuttu. Adem inkar etti, zürriyeti de inkar etti.” (Tirmizi). İşte insandnnun sözünde durmakta zorlanması ve çabuk unutması, ta o günden kalan bir mirastır.
Sonunda Allah’ın takdiri yerini buldu. Hz. Adem, o 40 yılı vermiş sayıldı ama Allah lütfuyla onun ömrünü yine 1000’e tamamladı (bazı rivayetlerde).
930 Yılın Sırrı Tevrat kaynaklarında Hz. Adem’in 930 yıl yaşadığı yazar. İslam alimlerinin çoğu da bu hadise dayanarak Hz. Adem’in yaklaşık 1000 yıl yaşadığını belirtir. O dönemde atmosfer şartlarının, yiyeceklerin doğallığının ve ilahi takdirin etkisiyle ömürler bugüne göre çok daha uzundu. Bu uzun ömür, medeniyetin kurulması, dillerin gelişmesi ve şeriatın yerleşmesi için gerekliydi. İlk öğretmen, öğrencilerini (insanlığı) mezun edene kadar başında durmalıydı.
Özet:
Bu bölüm, Hz. Adem’in “Elest Bezmi”nde tüm soyunu gördüğünü ve gelecekteki peygamberlerden biri olan Hz. Davut’a kendi ömründen 40 yıl hediye ettiğini anlatır. İnsandnnun “nisyan” (unutkanlık) özelliğinin kökeni bu olaya dayandırılır. Hz. Adem’in uzun ömrü, insanlık tarihinin temellerinin atılması için bir rahmet olmuştur.
İniş Tarihi ve Nüzul Ortamı:
Araf Suresi Mekke döneminde inmiştir. İnsanların Allah’a verdikleri sözü (“Evet, sen bizim Rabbimizsin”) hatırlatmak amacıyla inen bu ayet, insanın fıtratındaki iman kodlarını ve ahiret gününde “Biz bilmiyorduk” mazeretinin geçersiz olacağını beyan eder.
Yazarın Notu :
Koca bir ömür… Acısıyla tatlısıyla, cennetiyle dünyasıyla, gurbetiyle vuslatıyla 1000 yıla yakın bir serüven. Artık Hz. Adem’in (a.s.) dizlerinde derman, gözlerinde fer azalmıştı. O, emaneti teslim etmeye ve en büyük Dost’a kavuşmaya hazırdı. Bir sonraki yazımızda, Hz. Adem’in ölüm döşeğindeki son sözlerini, evlatlarına yaptığı o muazzam vasiyeti konuşacağız.