El-Evvel (الْأَوَّلُ) İsminin Anlamları ve Faziletleri

El-Muahhir isminden sonra gelen ve Allah’ın varlığının başlangıçsızlığını ifade eden El-Evvel (الْأَوَّلُ) ismini ve derin anlamlarını inceleyelim:

El-Evvel (الْأَوَّلُ)

Anlamı:

El-Evvel, “ilk olan, varlığının başlangıcı olmayan, her şeyden önce var olan, ezelî” demektir. Bu isim, Allah’ın varlığının zamanla kayıtlı olmadığını, O’nun varlığından önce hiçbir şeyin bulunmadığını ve bütün varlıkların başlangıcının O olduğunu ifade eder. O, varlık mertebelerinin ilkidir ve O’ndan öncesi yoktur. Genellikle kendisinden sonra gelen “El-Âhir” (son olan, ebedî) ismiyle birlikte anılır.

Derin Anlamları:

• Varlığının Başlangıcı Olmayan (Ezelî): El-Evvel olan Allah’ın varlığı için bir başlangıç noktası söz konusu değildir. O, yaratılmışlar gibi sonradan var olmamıştır; ezelden beri hep vardır. Zamanı da yaratan O olduğu için, O’nun varlığı zamanın öncesindedir ve zamanla sınırlı değildir.
• Her Şeyden Önce Var Olan: Kâinatta var olan veya aklımıza gelebilecek her ne varsa (madde, enerji, zaman, mekân, melekler, insanlar vb.), hepsinden önce var olan Allah’tır. Bütün varlıklar O’nun yaratmasıyla sonradan meydana gelmiştir. İlk ve tek başlangıçsız varlık O’dur.
• Varlığın İlk Kaynağı: Her şeyin kaynağı O’dur. Bütün varlık zinciri O’nda başlar. O, ilk sebeptir (illet-i ûlâ).
• Öncesizliği İfade Eden Teklik: O’nun Evvel oluşu, O’nun birliğini (El-Vâhid, El-Ehad) ve hiçbir şeye muhtaç olmadığını (Es-Samed) da gösterir. Çünkü eğer O’ndan önce bir şey olsaydı veya varlığı bir başkasına dayansaydı, o zaman ilk ve tek olmazdı.
• El-Âhir ile Birlikte: El-Evvel ismi, zıttı olan El-Âhir (sonu olmayan, ebedî) ismiyle birlikte Allah’ın varlığının zaman üstü boyutunu tam olarak ifade eder. Hadid Suresi 3. ayette bu dört isim bir arada geçer: “Huve’l Evvelu ve’l Âhiru ve’z Zâhiru ve’l Bâtın…” (O, Evvel’dir, Âhir’dir, Zâhir’dir, Bâtın’dır…). O, başlangıcı olmayan İlk olduğu gibi, sonu olmayan Son’dur. Varlığı ezelden ebede kesintisizdir.
• Her İşte Başvurulacak İlk Merci: Mecazi olarak, her işe başlarken, her duada ve her sığınmada ilk olarak başvurulacak, hatırlanacak ve yardımı istenecek olanın El-Evvel olan Allah olduğu da düşünülebilir.

Kısacası, El-Evvel ismi, Allah’ın varlığının başlangıcı olmadığını, her şeyden önce var olduğunu ve ezelî olduğunu ifade eder. Bu ismi tefekkür etmek, Allah’ın zaman ve mekândan münezzeh olan mutlak varlığını anlamamıza yardımcı olur. O’nun dışındaki her şeyin sonradan yaratılmış ve fani olduğunu idrak etmemizi sağlar. O’nun Âhir (sonu olmayan) ismiyle birlikte düşünüldüğünde, O’nun varlığının ezelden ebede kesintisiz ve değişmez olduğu hakikatini pekiştirir.